Nesli tükenmekle karşı karşıya kalan ve "Kırmızı
listeye" alınan Mersin balığının çoğaltma çalışmaları başarıyla
yürütülüyor. Havyarının çok değerli olması sebebiyle "altın yumurtlayan
balık" kabul edilen 6 tür mersin balığından 3 türünün nesli bilinçsiz
avlanma sebebiyle tamamen tükendi. Kalan 3 türünün korunması için
çalışmalar sürdürülüyor.
İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi
öğretim üyesi Doç.Dr. Devrim Memiş, dinozorlardan bile eski bir tür
olan mersin balığının 3 türünün tamamen neslinin tükendiğini söyledi.
Sakaryalı balıkçıların bulduğu yavru Mersin balığını incelemek için
Karasu Yenimahalle'ye gelen Doç.Dr. Devrim Memiş, bilinçsiz avlanma
sebebiyle çok az sayıda kalan ve "kırmızı listeye" alınan 3 tür mersin
balığının koruma altına alındığını ve avlanılmasının yasak olduğunu
belirtti. Memiş, bu türlerin çoğalması için hem Türkiye'de hem dünyada
çalışmaların sürdüğünü dile getirerek geçen sene Karadeniz'e
çoğalmaları için bırakılan 500 mersin balığının denizde dağıldığını
markalanmış bir bağlın Bulgaristan'da bulunduğunu belirtti.
Memiş, Bulgaristan'ın da, mersin balığı üzerinde
çalışma yaptığını hatırlatarak "Markalı balık Tükiye'den gittiğinden
bizi aradılar. Onların stokları ile bizim stoklarımız karşılaştırıp bir
sonuca varabileceğiz. Ancak balıkların dağıldığını görüyoruz. Bu uzun
soluklu bir proje. 1998 yılından itibaren bu türün avlanması tamamen
yasaklandı. Hangi bölgelere gittiğini izleyebilmemiz ve o bölgelerdeki
balıkçıları uyarmamız gerekiyor." dedi. Balıkçıların bulduğu yeni
mersin balıklarını markalayıp, türü, boyu doku örneği alıp genetik
çalışma yaptıklarını, popülasyonlarının genetiğini çıkardıklarını
anlatan Memiş, şu bilgileri verdi: "Sadece dış görünüşüne bakıp bu
balık budur demiyoruz. Bu çalışmaları yapabilmemiz için çok balığa
ihtiyacımız var. Sakarya bölgesinde Kızılırmak, Yeşilırmak bölgesinde
çıkan balıkların genetik kodları çıkarılıyor."
HAVYARIN KİLOSU 10 BİN DOLAR
Karadeniz ve Hazar Denizi mersin balığının havyarının kalitesine göre
kilosunun 10 bin dolara kadar çıktığını ifade eden Memiş, şunları
söyledi: "Bu balıkların havyarı oldukça pahalı olduğu için aşırı
avlandı ve tükenme noktasına geldi. Daha geçenlerde bir balıkçıda 2-3
kasa mersin balıklarının 50 YTL'ye satıldığını tespit ettik ve
balıklara el koyduk. Ne yazık ki insanlar bu konuda bilinçsiz. Bu balık
türünden elde edilen havyar çok pahalı. Fiyatı kalitesine göre
değişiyor. Doğadan yakalanan mersin balığının havyarının satışı da
yasak. Kültür yetiştiriciliği yoluyla elde edilen havyarın satışı
serbest. Türlerine ve havyarın yumurta çapına göre fiyatlar değişiyor.
Kilosu 10 bin doları bulan türler var. 50 ve 100 gram şeklinde
satılıyor zaten.Aşırı avcılık, kirlenme, yaşam alanlarının korunmaması
türün kırmızı listeye girmesine neden oldu."
Memiş, Mersin balığı yetiştiriciliğinin çok karlı
bir iş olduğunu belirterek, girişimcilerin bu alanda yatırım yapmaya
çağırdı. Türkiye mersin balığı kültür yetiştiriciliğinde oldukça geri
kaldığını hatta şu an ülkenin hiçbir yerinde yapılmadığını dile
getirerek şunları kaydetti: "Aslında bütün ülkelerde kuluçkahaneler
var. Bu ülkeler yetiştiricili yoluyla bu balığı üretiyor. Türkiye'de
maalesef bugüne kadar böyle bir çalışma olmadı. Tarım Bakanlığı ile
geliştirilen çeşitli projeler var. Geçen yılda Alman gurbetçisi bir
Türk vatandaşı kültür yetiştiriciliği yapmak için resmi olarak başvurdu
ve ön izni de almış durumda. Yetiştiricilik yapıp et ve havyar olarak
çeşitli ülkelere ihraç edecekmiş. Mersin balığının kültür
yetiştiriciliği çok büyük yatırım gerektiren bir iş. İlgi ve girişimci
gerekiyor. Bu konuya para harcayacak iş adamları gerekiyor. Karlı bir
yatırım bence, neden olmasın? İtalya, Rusya ve İran bu konuda çok
ileri, ihracat yapıyorlar. Biz geçmişte doğadan yakalayıp ta
satıyorduk. Bugün elimizde bu balık türü yok ve hiçbir şekilde ekonomik
kazancımız da söz konusu değil ama artık kültür yetiştiriciliği
yapılması zamanıdır. Zaten balık tükendi, belki gelecek nesillere bu
yolla bu balığı da gösterebiliriz." Cihan ajansın görüntülü haberi için
tıklayınız.
Not: Kaynak: HABER TÜRK
.. 01.02.2008 Saat: 19:02